KOKU OLUTURAN EMSYONLARIN KONTROL

HAKKINDA YNETMELK

 

Bu Ynetmelik, 19 Temmuz 2013  tarih ve 28712 sayl Resm Gazetede yaynlanmtr.

 

BRNC BLM

Ama, Kapsam, Dayanak ve Tanmlar

 

 

Ama

Madde 1 (1) Bu Ynetmeliin amac, kokuya sebep olan emisyonlarn kontrolne ve azaltlmasna ynelik idari ve teknik usul ve esaslar dzenlemektir.

 

Kapsam

Madde 2 (1) Bu Ynetmelik, 29/4/2009 tarihli ve 27214 sayl Resm Gazetede yaymlanan evre Kanununca Alnmas Gereken zin ve Lisanslar Hakkndaki Ynetmeliin Ek-1 ve Ek-2 listesinde yer alan faaliyet ve tesislerin;

a) evresel etki deerlendirilmesi mevzuat kapsamnda,

b) evre denetim mevzuat kapsamnda,

c) ikyetin deerlendirilmesi kapsamnda,

koku sorunlarnn belirlenmesi ve zm ile ilgili ilemleri ve yaptrmlar kapsar.

(2) Bu Ynetmelik, ak ortam hari olmak zere i sal ve gvenlii mevzuat kapsamna giren iyeri i ortam havas iin uygulanmaz.

 

Dayanak

Madde 3 (1) Bu Ynetmelik, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayl evre Kanununun ek 9 uncu maddesi ile  29/6/2011 tarihli ve 644 sayl evre ve ehircilik Bakanlnn Tekilat ve Grevleri Hakknda Kanun Hkmnde Kararnameye dayanlarak hazrlanmtr.

 

Tanmlar ve ksaltmalar

Madde 4 (1) Bu Ynetmelikte geen;

a) Alansal veya yaygn koku kayna: ounlukla alan kaynak tanmna giren, boyutlar belli olan fakat atk hava debisi belli olmayan, kat atk bertaraf tesisleri, lagnler, gbre yaylan alanlar, havalandrmas olmayan kompost ynlar gibi kaynaklar,

b) Alglama eii: Kokular iin alglama eii, bir birey veya bir grup insan iin saptanabilen, koku veren maddeye maruz kalanlarn %50sinin kokuyu ayrt edebildii konsantrasyonu,

c) Bakanlk: evre ve ehircilik Bakanln,

) letme: Mevzuata uygun faaliyet gstermesinin salanmasndan iletmeci ve/veya tesis sahibi sorumlu olmak zere tesislerin btnn,

d) Kaak koku kaynaklar: Boru flanlar, aspiratrsz havalandrma delikleri veya vanalar gibi yerlerinin belirlenmesi kolay olmayan, fakat ayn zamanda etrafa emisyon miktar belli olmayan koku yayan kaynaklar,

e) Koku: nsanda koku alma duyusunu harekete geiren ve kokunun alglanmasna neden olan uucu maddelerin yaratt etkiyi,

f) Koku adaptasyonu: Srekli veya kesikli olarak tekrarlanan bir kokuya maruz kalan kiinin koku alma duyarllnn geici olarak deimesini,

g) Koku birimi (KB): Bir kokulu madde, standart koullardaki 1 m3 ntral hava iine buharlatrlarak kartrldnda panelin alglama eiindeki fizyolojik tepkisinin, ayn koullarda bir birimlik referans koku ktlesinin yine 1 m3 ntral hava iine buharlatrlarak kartrldnda ortaya kan tepkiye eit olmas halindeki kokulu madde miktarn,

) Koku debisi (qkoku): Birim zamanda birim alandan yaylan kokulu madde miktarn,

h) Koku emisyonu: Noktasal veya alansal bir kaynaktan havaya atlan veya yaylan kokulu gazlar,

) Koku eii: 1 KB/m3 olarak ifade edilen kokulu maddenin eik konsantrasyonunu,

i) Kokulu gaz: Kokulu maddeler ieren gaz,

j) Kokulu gaz rnei: Numune hacmi ve numune alma prosedr, kokulu gaz ve debisini temsil edecek ekilde olan, konsantrasyonu llecek ve deerlendirme yaplacak kokulu gazdan usulne gre alnan bir hacimsel miktar,

k) Koku giderme verimi: Alnan bir koku giderme nleminin sonucu olarak, koku konsantrasyonu veya koku debisinde meydana gelen azalmay,

l) Koku konsantrasyonu: Standart koullardaki 1 m3 gaz iinde ka adet KB bulunduunu, (KB/m3)

m) Koku seviyesi: Koku konsantrasyonunun logaritmik olarak ifadesini,

n) Koku iddeti: Koku konsantrasyonuna bal olarak koku hcrelerinin uyarlma iddetini gsteren ly,

o) Kokunun hedonik tonu: Kokunun insanlar iin ho, naho veya ntr olduu durumu,

) Lider panelist: Koku konsantrasyonunun olfaktometre ile llmesi srasnda, farkl oranlarda seyreltilmi kokulu gaz rneklerinin panelistlere sunulmasn idare eden kiiyi,

p) Mevcut tesis: Bu Ynetmeliin yaymlanmasndan nce kurulmu veya evresel Etki Deerlendirmesi mevzuatna gre kurulmas uygun bulunan tesisleri,

r) Noktasal koku kayna: Kokulu atk gazlar sabit bir kaynaktan, bir havalandrma kanal veya bir baca yardm ile havaya atan kaynaklar,

s) Olfaktometre: Kokulu bir gaz numunesinin belirli oranlarda ntral hava ile seyreltilerek koku konsantrasyonunun lld, farkl oranlarda seyreltilmi kokulu gaz rneklerinin, lm iin kullanlan panelistlere koklatlarak koku konsantrasyonunun tayin edildii cihaz,

) Panel: Koku konsantrasyonunun olfaktometre ile llmesi srasnda, farkl oranlarda seyreltilmi kokulu gaz rneklerinin sunulduu, drt panelistten ve bir lider panelistten oluan panelistler grubunu,

t) Panelist: Koku konsantrasyonunun olfaktometre ile llmesi srasnda, farkl oranlarda seyreltilmi kokulu gaz rneklerinin koklatld denek kiileri,

u) Referans koku ktlesi: Koku birimi iin referans olarak alnan sertifikalandrlm maddenin tanmlanm bir ktlesini (Referans koku ktlesi iin referans olarak alnan madde 123 mikrogram n-btanoldur. Bu madde standart koullardaki 1 m3 ntral hava iine buharlatrldnda meydana gelen konsantrasyon 0,040 mikromol/mol olur.),

) Standart koullar: 25 santigrat derece (οC) ve 1 atmosfer (atm) basnc,

v) Tesis: Kokuya sebep olan faaliyet ve/veya emisyon kaynaklarnn her birini,

y) Yeni tesis: Mevcut tesisler dndaki tesisleri,

z) Yetkili merci: Bakanlk ile Bakanln evre Kanununun 12 nci maddesi uyarnca yetkisini devrettii kurulular,

ifade eder.

 

KNC BLM

Grev, Yetki ve Sorumluluklar

 

Grev, yetki ve sorumluluk

Madde 5 (1) Bu Ynetmeliin uygulanmasndan Bakanlk ile Bakanln 2872 sayl evre Kanununun 12 nci maddesi uyarnca yetkisini devrettii kurulular sorumludur.

 

Koku oluturan iletme/tesisleri kuran ve iletenlerin ykmllkleri

Madde 6 (1) Koku emisyonuna sebep olan faaliyetleri yrtenlerin; bu faaliyetlerin kurulmalar ve iletilmeleri srasnda:

a) letmenin kamuya ve evreye olan zararl etkilerinin mevcut en iyi retim veya artm teknikleri uygulanarak azaltmak suretiyle koku oluumunu nlemesi,

b) Bu Ynetmelik gerei koku nleme tedbirlerini almas,

c) ikyet olmas halinde, bu Ynetmelik gerei koku nleme tedbir/ek tedbirlerini almas,

) Bu Ynetmelikte belirtilen koku emisyonu snr deerlerinin almamasn salamas,

d) Yetkili merciler tarafndan istenilmesi halinde; koku emisyonlarn bu Ynetmelikte belirtilen usul ve esaslara uygun olarak ltrmesi,

zorunludur.

 

NC BLM

Koku Emisyonu in Hkm ve Snr Deerler

 

Koku emisyonu oluturan baz tesisler iin hkmler

Madde 7 (1) Aada belirtilen tesisler iin bu maddede belirtilen esaslara uyulmas gereklidir.

a) Kesimhaneler:

1) Bu Ynetmeliin yrrle girmesinden sonra; yeni tesislerin mevcut veya planlanm en yakn yerleim alanna uzaklnn en az 500 m olmas gerekir. Eer yksek kokulu atk gaz filtre edilerek koku problemi gideriliyorsa, asgari uzaklk belirlenen deerin altnda olabilir.

2) Koku oluturabilecek kesimhane yan rnleri kapal konteyner veya odalar iinde tutulur, souk ortamda depolanr.

3) retim tesislerinden, hayvansal yan rnlerinin veya artklarnn ilenerek depoland tesislerden kaynaklanan koku yayan maddeleri ieren atk gazlar toplanr ve bir atk gaz temizleme tesisine gnderilir veya emisyon azaltm iin edeer tedbirler uygulanr.

4) Bykba ve kkba kesimhanelerinde sv gbrenin, mevzuatta belirtilen dearj kriterlerini salamas durumunda, sv gbrenin depolanmasna dair hkm hari olmak zere, (b) bendinde belirtilen dier hususlar yerine getirilir.

b) Kmesler ve ahrlar:

1) Bu Ynetmeliin yrrle girmesinden sonra yeni tesislerin yerleim alanna olan asgari uzakl, dokuzuncu fkrada yer alan Asgari Mesafe Erisi grafiinden belirlenen deerin altnda olamaz. ayet yksek kokulu atk gaz filtre edilerek koku problemi gideriliyorsa, asgari uzaklk belirlenen deerin altnda olabilir.

2) Tam bir temizlik ve kuruluk salanr.

3) Koku giderme nitelerine sahip havalandrma sistemi bulunur.

4) Kat dklar iin szdrmaz bir depolama platformu yaplr ve depolamadan kaynaklanarak evreyi rahatsz edecek sorunlar giderilir (koku veya sinek gibi).

5) Kmes ve ahr ile sv dk kanallar ve konteynerleri arasnda koku nleyici tedbirler alnr.

6) Sv dklar, szdrmaz alanlar ve kapal kanallardan geirilerek ahrlarn dnda kapal konteynerlerde veya edeer emisyon azaltma tedbirleri alnm yerlerde depolanr.

7) Sv ve kat dklarn ncelikle uygun ekilde bertaraf salanr.  Bununla beraber; bertaraf iin uygun koullar salanamadnda, kullanlacak dknn depo kapasitesi olarak en az aylk miktar dikkate alnarak belirlenir. Bu maddelerin deerlendirilme yerleri ve sreleri ile kompostlama, kurutma veya atk gaz tesisleri gibi uygun tesislerde ileme tabi tutulma durumu dikkate alnarak, yetkili merci tarafndan artrlabilir veya azaltlabilir.

8) Canl hayvan ktlesi 0-50 GV arasnda olan tesisler iin asgari mesafe art aranmaz.

9) Asgari Mesafe Erisi aadaki ekildedir. stteki eri, kmes hayvanlar iin geerli olan asgari mesafe erisini, alttaki ise bykba ve kkba hayvanlar iin geerli olan eriyi gsterir.

 

http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/7.5.13184-ek_dosyalar/image011.jpg

10) Bykba/kkba hayvanlar cinsinden, hayvan yeri saysn canl hayvan ktlesine dntrme faktrleri aada gsterilmitir. Barndrma ynteminden byk lde farkl retim yntemleri iin ortalama mnferit hayvan ktlesi (bykba/kkba hayvan cinsinden) mnferit olarak tespit edilebilir.

 

Hayvan Cinsi(Bykba/Kkba Hayvanlar)

Ortalama Mnferit Hayvan Ktlesi

1. Ykl ya da yksz dii

0,30

2. 10 kga kadar yavrulu dii

0,40

3. Yetitirilen yavru (25 kga kadar)

0,03

4. Gen dii (90 kga kadar)

0,12

5. Besi hayvanlar (110 kga kadar)

0,13

6. Besi hayvanlar  (120 kga kadar)

0,15

     *1 GV (bykba/kk ba hayvan birimi) = 500 kg canl hayvan

 

11) Kmes hayvanlar cinsinden, hayvan yeri saysn canl hayvan ktlesine dntrme faktrleri aada belirtilmitir.

 

Hayvan Cinsi(Kmes Hayvanlar)

Ortalama Mnferit Hayvan Ktlesi

Yumurtlayan kmes hayvanlar

0,0034

Gen kmes hayvanlar (18. Haftaya kadar)

0,0014

35 gne kadar besi pilileri

0,0015

49 gne kadar besi pilileri

0,0024

Yetitirilen pekin rdekleri(3. Haftaya kadar)

0,0013

Besi pekin rdekleri (7. haftaya kadar)

0,0038

Yetitirilen uan rdek (3. Haftaya kadar)

0,0012

Besi uan rdei (10. Haftaya kadar)

0,0050

Yetitirilen hindi (6. Haftaya kadar)

0,0022

Besi hindisi, dii kanatllar (16. haftaya kadar)

0,0125

Besi hindisi, erkek kanatllar (21. haftaya kadar)

0,0222

 

c) Hayvan yalarnn eritildii tesislerde keskin kokulu maddeler;

1) Kokunun oluabilecei depolama sahalar da dahil ileme tesisleri kapal odalarda tutulur.

2) leme tesislerinin yan sra bu odalarn da  atk gazlar toplanr.

3) Koku olumas beklenen ham madde ve ara rnler kapal konteynerlerde veya odalarda depolanr ve soutulur.

4) Koku yayan maddeleri ieren atk gazlar toplanr ve bir atk gaz temizleme tesisine gnderilir veya emisyon azaltm iin edeer tedbirler uygulanr.

) Et ve balk rnlerinin ttslendii tesislerde keskin kokulu maddeler;

1) Ttsleme frnlarnn atk gazlar toplanr  ve bir atk gaz temizleme tesisine gnderilir veya emisyon azaltm iin edeer tedbirler uygulanr.

d) Jelatin, post tutkal, deri tutkal veya kemik tutkal reten tesisler; kesimhane yan rn kemikleri, hayvan kllar, tyleri, boynuz, trnak veya kanlarndan  hayvan yemi veya gbresi veya teknik yalarn retildii tesisler; muamele edilmemi hayvan kllarnn depoland veya ilendii tesisler; muamele edilmemi kemiklerin depoland tesisler ve hayvan cesetlerinin bertaraf edildii tesisler ile bu tesislerde bertaraf edilmesi iin hayvan cesetleri veya hayvan rnleri paralarnn topland veya depoland tesislerde keskin kokulu maddeler:

1) Koku olumas