NÜKLEER KAZA
VEYA RADYOLOJİK ÂCİL
HALLERDE YARDIMLAŞMA SÖZLEŞMESİ
Bu Sözleşme, 8 Haziran 1990 tarih ve 90/565
sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla
onaylanarak, 3 Eylül 1990 tarih ve 20624
sayılı Resmî Gazete’de yayınlanmıştır.
Bu Sözleşmeye Taraf Devletler,
bazı ülkelerde nükleer çalışmalar yapılmakta
olduğundan haberdar olarak,
nükleer kazaların önlenmesi, vukuunda ise sonuçlarının
en aza indirilmesi amacıyla nükleer çalışmalarda yüksek düzeyde güvenliğin
sağlanması için alınmış bulunan ve alınmakta olan kapsamlı önlemlere işaretle,
nükleer enerjinin güvenli gelişimi ve
kullanımında uluslararası işbirliğinin daha da güçlendirilmesini arzulayarak,
bir nükleer kaza veya radyolojik âcil hal
vukuunda sonuçlarını hafifletmesi için yardımın hızlı bir şekilde teminini
kolaylaştıracak uluslararası bir çerçevenin gereğine inanarak,
bu alanda karşılıklı yardımlaşma için ikili ve
çok taraflı düzenlemelerin yararına dikkat çekerek,
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın nükleer
kaza veya radyolojik âcil hal ile ilgili karşılıklı âcil yardımlaşma
düzenlemeleri için yol gösterici temel esasların geliştirilmesi yönündeki
faaliyetlerini vurgulayarak,
aşağıda belirtilen konularda mutabık
kalmışlardır:
Madde 1
Genel Hükümler
1- Taraf Devletler bir nükleer kaza veya radyolojik âcil hal
vukuunda, olayın sonuçlarının en aza indirilmesi ve canlıların, eşyanın ve
çevrenin radyolojik salınmanın etkilerinden korunmasını teminen, derhal yardım
sağlanması için, kendi aralarında ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (Bundan
sonra “Ajans” olarak anılacaktır) ile bu Sözleşmenin hükümleri uyarınca
işbirliği yapacaklardır.
2- Bu tür bir işbirliğin kolaylaştırılması için Taraf Devletler,
nükleer kaza veya radyolojik âcil hallerde ortaya çıkabilecek hasar ve
yaralanmaların en aza indirilmesi veya önlenmesi amacıyla ikili veya çok
taraflı, hatta uygun olduğunda bunların bileşimi anlaşmalar yapabilirler.
3- Taraf Devletler Ajans’dan kendi Statüsü çerçevesinde ve bu
Sözleşme hükümlerine uygun olarak Taraf Devletler arasında bu Sözleşmede
öngörülen işbirliğinin teşviki, kolaylaştırılması ve desteklenmesi için, azami
çabayı göstermesini talep ederler.
Madde 2
Yardım Hükümleri
1- Eğer Taraf Devletlerden biri, nükleer bir kaza veya radyolojik
tehlike durumunda, bu kaza veya âcil hal kendi topraklarında, kendi egemenlik
veya kontrol alanında olsun veya olmasın, yardıma ihtiyaç duyarsa doğrudan veya
Ajans kanalı ile diğer herhangi bir Taraf Devletden ve Ajans’tan veya uygun
olan hallerde diğer Uluslararası Hükümetlerarası Kuruluşlardan (bundan sonra
“Uluslararası Kuruluşlar” olarak anılacaktır) yardım talebinde bulunabilir.
2- Yardım talep eden Taraf Devlet, istenilen yardımın kapsamını ve
türünü belirtecek ve uygulanabilir hallerde, yardım edecek Tarafın yardım
talebini ne ölçüde karşılayabileceğine karar vermesinde yardımcı olabilecek
bilgileri temin edecektir. Yardım talep eden Taraf Devletin yardımın kapsamını
ve türünü belirlemesinin pratikte mümkün olmadığı durumlarda, yardım talep eden
ve yardım temin edecek Taraflar, ihtiyaç duyulan yardımın türü ve kapsamı
konusunda karşılıklı görüşmeler yoluyla, birlikte karar vereceklerdir.
3- Kendilerinden yardım talep edilen Taraf Devletlerden herbiri
derhal karar vererek, kendisinden istenilen yardımı yapacak durumda olup
olmadığını ve yapabileceği yardımın kapsamını ve koşullarını doğrudan ya da
Ajans kanalı ile yardım isteyen tarafa bildirecektir.
4- Taraf Devletler, nükleer bir kaza veya radyolojik âcil hal
vukuunda, diğer Taraf Devletlere, kendi imkânları ölçüsünde, uzman araç ve
malzeme olarak, ne gibi yardım temin edebileceklerini ve böyle bir yardım için,
özellikle mali olmak üzere ileri sürecekleri şartları tespit ederek ajansa
bildireceklerdir.
5- Herhangi bir Taraf Devlet, nükleer kazaya veya radyolojik bir
tehlikeye maruz kalmış halkının tedavisi veya geçici olarak bir başka Taraf
Devletin topraklarına yerleştirilmesi için yardım talebinde bulunabilir.
6- Nükleer kaza veya radyolojik âcil hallerde yardım talep eden Taraf
veya Ajans Üyesi Devlete Ajans kendi Statüsüne uygun olarak ve bu Sözleşmede
öngörüldüğü üzere:
a) Bu amaç için tahsis edilmiş uygun kaynaklar temin ederek,
b) Yardım talebini, Ajansa intikal eden bilgilere göre, gerekli
kaynaklara sahip bulunan Taraf Devletler ve uluslararası kuruluşlara süratle
intikal ettirerek,
c) Bu yolla temin edilebilecek yardımı, talep eden devletin istemesi
durumunda, uluslararası düzeyde koordine ederek, cevap verecektir.
Madde 3
Yardımın Yürütülmesi ve Denetimi
Başka bir anlaşma olmadıkça:
a) Yardımın kendi topraklarındaki genel yönetimi, kontrolu,
koordinasyonu ve gözetimi talep eden ülkenin sorumluluğunda olacaktır. Yardım,
personeli de içeriyorsa, yardımı sağlayan taraf, yardım talep eden ülke ile
görüşerek, temin ettiği personel ve malzemeden sorumlu olacak ve çalışmaları
yakından denetleyecek bir şahsı tayin edecektir. Tayin edilen kişi bu denetimi
yardım talep eden ülkenin ilgili makamları ile işbirliği içinde yürütecektir.
b) Yardım talep eden devlet, yardımın uygun ve etkili bir şekilde
yürütülmesi için kendi imkânları ölçüsünde yerel tesisleri ve hizmetleri
seferber edecektir. Yardım talep eden devlet, aynı zamanda, yardım eden devlet
tarafından veya onun adına bu maksatla kendi topraklarına getirilen personel,
araç ve malzemenin korunmasını garanti edecektir.
c) Yardım süresince taraflarca sağlanan araç ve malzemenin mülkiyeti
değişmeyecek ve bunların geri verilmesi garanti edilecektir.
d) 2 nci maddenin 5 inci paragrafı çerçevesindeki bir yardım talebine
cevap veren Taraf Devlet, bu yardımı kendi topraklarında kendisi koordine
edecektir.
Madde 4
Yetkili Kuruluşlar ve İrtibat Noktaları
1- Taraf Devletlerden herbiri yardım talebinde bulunmaya ve bu
talepleri ve yardım tekliflerini kabul etmeye yetkili kuruluşlarını ve irtibat
noktalarını Ajansa ve diğer Taraf Devletlere, doğrudan veya Ajans aracılığı ile
bildireceklerdir. Bu tür irtibat noktaları ve Ajans bünyesindeki merkezi bir
birim sürekli olarak hizmete hazır bulundurulacaktır.
2- Taraf Devletler 1 numaralı paragrafda zikredilen bilgilerde
meydana gelebilecek herhangi bir değişiklikten Ajansı süratle haberdar
edeceklerdir.
3- Ajans, Taraflara, üye Devletlere ve ilgili uluslararası
kuruluşlara paragraf 1 ve 2’de bahse konu bilgileri düzenli ve süratli bir
biçimde ulaştıracaktır.
Madde 5
Ajans’ın Görevleri
Taraf Devletler bu
Sözleşmenin diğer hükümlerine halel getirmemek üzere, 1 inci madde-sinin 3 üncü
paragrafı çerçevesinde Ajans’tan:
a) aşağıdaki konularda bilgi toplayıp bunları Taraf ve Üye Devletlere
yaymasını:
(i) nükleer kazalar veya radyolojik âcil hallerde kullanıma hazır hale
getirilebilecek malzeme, araç ve uzmanlar,
(ii) nükleer kazalar veya radyolojik âcil hallere karşı kullanılabilecek
metodolojiler, teknikler ve bu alanda yapılmış araştırmalara ilişkin sonuçlar.
b) aşağıdaki hususlarda veya gerekli diğer ahvalde, talebi üzerine,
Taraf ve Üye Devletlere yardım etmesini:
(i) nükleer kaza ve radyolojik âcil hallere ilişkin âcil durum
planlarının ve uygun yasal düzenlemelerin hazırlanması;
(ii) nükleer kaza ve âcil
hallerde görev alacak personel için uygun eğitim programlarının geliştirilmesi;
(iii) nükleer kaza veya
radyolojik âcil hallerde yardım taleplerinin ve konuyla ilgili bilgilerin
nakledilmesi;
(iv) uygun radyasyon izleme
programlarının, yöntemlerinin ve standartlarının geliştiril-mesi;
(v) uygun radyasyon izleme sistemlerinin kurulması ile ilgili
fizibilite araştırmalarının yapılması;
c) nükleer kaza ve radyolojik
âcil durumlarda, kazanın veya âcil durumun ilk değerlen-dirmesinin yapılması
amacıyla tahsis edilmiş uygun kaynakları yardım talep eden Taraf veya Üye
Devlete temin etmesini;
d) nükleer kaza veya radyolojik âcil hallerde Taraf veya Üye
Devletlere yardımcı olmasını;
e) konuyla ilgili bilgilerin ve verilerin temini ve alış-verişi
amacıyla ilgili uluslararası kuruluşlarla irtibat sağlanmasını ve bu irtibatı
sürdürmesini, irtibatta bulunan bu tür kuruluşların bir listesini yaparak Taraf
ve Üye Devletler ile yukarıda anılan kuruluşlara bildirmesini
talep edebilirler.
Madde 6
Gizlilik ve Kamuoyuna Yapılacak Açıklamalar
1- Nükleer kaza ve radyolojik âcil hallerde yardım talep eden ve
yardımı temin eden devletlerden herbiri bu yardım vesilesiyle kendilerine
ulaşan gizli bilgilerin gizliliğini koruyacaklardır. Bu tür bilgiler münhasıran
üzerinde anlaşmaya varılmış yardım amacıyla kullanılacaktır.
2- Nükleer bir kaza veya radyolojik âcil hal ile ilgili olarak, temin
edilen yardım konusunda yardımı yapan taraf kamuoyuna açıklama yapmadan evvel,
yardımı talep eden devletle koordinasyonun sağlanması için her çabayı
gösterecektir.
Madde 7
Masrafların Geri Ödenmesi
1- Yardım eden taraf yardım isteyen devlete karşılıksız olarak
yardımda bulunabilir. Yardım eden taraf sözkonusu yardımı karşılıksız yapıp
yapmayacağına karar verirken şu noktaları dikkate alacaktır:
a) nükleer kaza veya radyolojik âcil durumun niteliği;
b) nükleer kaza veya radyolojik âcil durumun kaynaklandığı yer;
c) gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçları;
d nükleer tesisleri olmayan ülkelerin ihtiyaçları;
e) diğer ilgili faktörler;
2 - Yardımın bir bölümünün veya tamamının geri ödenmek üzere temin
edilmesi halinde, yardımı talep eden devlet doğrudan doğruya kendisi tarafından
ödenmiş olanlar hariç olmak üzere, yardım eden tarafın kendi adına çalışan
şahıs ve kuruluşlara hizmetleri karşılığında yaptığı ödemeleri ve yardımla
ilgili bütün masraflarını geri ödeyecektir. Başka yönde bir anlaşma olmadıkça,
geri ödeme, yardım eden tarafın geri ödeme talebini yardım isteyen tarafa
iletmesini müteakip süratle yerine getirilecek, yerel masraflar dışındaki
masraflar karşılığı olan para serbestçe transfer edilebilecektir.
3- 2 numaralı paragrafa rağmen, yardım eden ülke geri ödemenin bir
bölümünden veya tamamından her zaman feragat edebilir ya da ertelenmesini kabul
edebilir. Böyle bir feragat veya erteleme düşüncesi içinde olan yardım eden
taraflar, gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçlarını gerekli şekilde dikkate
alacaklardır.
Madde 8
Ayrıcalık, Dokunulmazlık ve Kolaylıklar
1- Yardım isteyen devlet, yardım eden tarafın personeline veya yardım
eden devlet adına iş yapanlara yardım fonksiyonlarının yerine getirilmesi için
gerekli ayrıcalık, dokunulmazlık ve kolaylıkları tanıyacaktır.
2 - Yardım isteyen devlet, yardım eden tarafın usulüne uygun olarak
bildirdiği ve yardım isteyen devlet tarafından kabul edilmiş bulunan
personeline veya yardım eden devlet adına iş yapanlara aşağıdaki ayrıcalık ve
dokunulmazlıkları tanıyacaktır:
a) görevlerinin ifası sırasındaki davranışları veya ihmalleri
sebebiyle yardım isteyen devletçe tutuklanmaktan, alıkonmaktan ve cezai, hukuki
ve idari yargı da dahil olmak üzere yasal işleme tabi tutulmaktan muaf olmak ve
b) yardım fonksiyonlarının yerine getirilmesi ile ilişkili olarak,
satın alınan mal ve hizmetlerin fiyatlarına dahil edilmiş bulunanlar dışında
her türlü vergi, harç ve diğer mali yükümlülüklerden muaf olmak.
3- Yardım talep eden devlet:
a) yardım maksadıyla yardım eden tarafça, bu ülkeye getirilecek eşya
ve teçhizatın vergi, harç ve diğer mali yükümlülüklerden muaf tutulmasını
sağlayacaktır.
b) bu tür eşya ve teçhizatın haczedilmesi, el konulması veya
mükellefiyete tabi tutulmasını önleyecek dokunulmazlığa sahip olmasını temin
edecektir.
4- Yardım talep eden devlet bu tür eşya ve teçhizatın iadesini
garanti edecektir. Yardım eden tarafça istendiğinde, yardım talep eden devlet
yardımda kullanılan ve geri iade edilmek üzere alınmış bulunan teçhizatın geri
iadesinden önce gerekli dekontaminasyona tabi tutulmasını (temizlenmesini)
elinden geldiği ölçüde sağlayacaktır.
5- Yardım talep eden devlet yardımda kullanılacak eşya ve teçhizat
ile 2 numaralı paragrafa uygun olarak bildirilecek personelin ülkesine
girişini, ülkede kalışını ve ülkeden ayrılışını kolaylaştıracaktır.
6- Bu maddenin herhangi bir hükmü, yardım talep eden devletin kendi
vatandaşlarına veya ülkesinde devamlı ikamet edenlere önceki pragraflarda
yeralan ayrıcalık ve dokunulmazlıkları tanımasını gerektirmez.
7- Ayrıcalık ve dokunulmazlıklarına halel gelmemek şartıyla bu
maddede sıralanan ayrıcalık ve dokunulmazlıklardan yararlananlar, yardım talep
eden devletin kanun ve düzenlemelerine uymak zorundadırlar. Bu kişiler aynı
zamanda yardım talep eden devletin içişlerine karışmamakla da görevlidirler.
8- Bu maddenin herhangi bir hükmü diğer uluslararası anlaşmalara veya
uluslararası teamül kurallarına uygun olarak edinilmiş ayrıcalık ve
dokunulmazlıkların getirdiği hakları ve vecibeleri ortadan kaldırmaz.
9- Devletler bu Sözleşmenin imzalanması, onaylanması, kabul edilmesi,
uygun bulunması veya katılınması sırasında kendilerini 2 ve 3 numaralı
paragrafların bir bölümü veya tamamı ile bağlı saymadıklarını beyan
edebilirler.
10- 9 numaralı paragraf çerçevesinde açıklamada bulunmuş Taraf
Devletler, depoziter makama bildirimde bulunarak her zaman bu açıklamalarını
geri çekebilirler.
Madde 9
Personel, Teçhizat ve Eşyanın Transit Geçişi
Taraf Devletlerden her biri,
yardımda kullanılmak üzere usulüne uygun olarak beyan edilmiş personel,
teçhizat ve eşyanın yardım talep eden veya yardım eden tarafın isteği üzerine,
talep eden devlete gidiş gelişinde kendi topraklarından transit geçişini
kolaylaştırma yolları arayacaktır.
Madde 10
Talepler ve Tazminat
1- Taraf Devletler bu
maddede bahse konu tazminat taleplerinin ve davaların sonuçlandırılmasını
kolaylaştırmak için yakın işbirliği içinde olacaktır.
2- Başka yönde bir anlaşma olmadıkça, yardım talep eden bir devlet,
istenen yardımın temini sırasında kendi topraklarında veya kendi egemenlik ya
da kontrolü altındaki bölgelerde yol açılabilecek ölüm ve yaralanmalar,
kaybolan veya hasar gören eşyalar ve çevreye verilebilecek zararlar konusunda:
a) Yardım eden tarafa veya onun adına hareket eden özel ve tüzel
kişilere karşı herhangi bir yasal işlem yapmayacaktır.
b) Yardım eden tarafa veya onun adına hareket eden özel ve tüzel
kişilere karşı üçüncü kişilerce açılabilecek tazminat ve diğer davaları üzerine
alma yükümlülüğünü kabul edecektir.
c) Yardım eden tarafın ve onun adına hareket eden özel ve tüzel
kişilerin alt paragraf b’de anılan davalardan zarar görmesine mani olacaktır.
d) Şahısların kasıtlı fiilleri ile ölüm, yaralanma, kayıp ve hasara
sebep olunması halleri hariç aşağıda belirtilen hallerde yardım eden tarafa
veya onun adına hareket eden özel ve tüzel kişilere tazminat ödeyecektir:
(i) yardım eden tarafın personelinin veya onun adına hareket edenlerin
yaralanmaları veya ölümleri halinde,
(ii) yardımla ilgili ve dayanıklı teçhizat ve malzemenin kaybolması veya
hasar görmesi durumunda.
3- Bu madde hükümleri, uygulanabilir nitelikteki herhangi bir
uluslararası anlaşma veya bir Devletin kanunları çerçevesinde ortaya
çıkabilecek telafi veya tazminat imkânlarından yararlanılmasını engellemez.
4- Bu madde hükümlerinden herhangi biri yardım talep eden devletin 2
numaralı paragraf hükümelrinin tamamının veya bir bölümünü kendi vatandaşlarına
veya ülkesinde devamlı surette ikamet edenlere de uygulamasını gerektirmez.
5- Devletler bu Sözleşmeyi imzalarken, onaylarken, kabul ederken veya
katılırken,
a) kendisini 2 numaralı paragraftaki hükümlerin tamamı veya bir
bölümü ile bağlı saymadığını,
b) ölüm, yaralanma, kayıp veya hasara yol açanların ciddi ihmalleri
görülen durumlarda 2 numaralı paragraftaki hükümlerin bir bölümünü veya
tamamını uygulamayacağını beyan edebilir.
6- 5 numaralı paragraf uylarınca açaklamada
bulunmuş Taraf Devletler, depozitere bildirimde bulunarak her zaman bu
deklerasyonlarını geri çekebilirler.
Madde 11
Yardımın Sona Erdirilmesi
Yardım talep eden devlet veya
yardım eden taraf, gerekli görüşmelerden sonra ve yazılı bir bildirimle bu
Sözleşme çerçevesinde alınmakta veya verilmekte olan yardımın sona
erdirilmesini her zaman talep edebilir. Böyle bir talep üzerine ilgili
taraflar, yardımın uygun bir biçimde sona erdirilmesine ilişkin düzenlemeler
yapmak üzere birbirleri ile danışmalarda bulunurlar.
Madde 12
Diğer Uluslararası Anlaşmalarla İlişki
İşbu Sözleşme, Taraf
Devletlerin bu Sözleşme kapsamındaki konularda halen yürürlükte bulunan veya bu
Sözleşmenin amaç ve hedeflerine uygun olarak gelecekte varılabilecek
uluslararası anlaşmalardan doğacak karşılıklı hak ve yükümlülüklerini
etkilemeyecektir.
Madde 13
Uyuşmazlıkların Çözümü
1- Taraf Devletler arasında veya Taraf bir Devlet ile Ajans arasında,
bu Sözleşmenin yorumlanması veya uygulanması ile ilgili bir uyuşmazlığın ortaya
çıkması halinde, uyuşmazlığa taraf olanlar, görüşmeler yoluyla veya
anlaşmazlıkların barışçı yollarla çözümü yöntemlerinden kendilerince kabul
edilecek biri vasıtasıyla uyuşmazlığın çözümüne ilişkin bir görüş ile
birbirleri ile danışmalarda bulunurlar.
2- Taraf Devletler arasında bu nitelikteki bir uyuşmazlık 1 numaralı
paragraf çerçevesinde danışma talebinden itibaren bir yıl içinde çözülememiş
ise, uyuşmazlığa taraf olan devletlerin herhangi birinin talebi üzerine
hakemliğe sunulur, veya karar için Uluslararası Adalet Divanına götürülür.
Uyuşmazlığın hakemliğe götürülmesi halinde, buşvuru tarihinden tibaren 6 ay
içinde uyuşmazlığa taraf olanlar hakemliğin oluşumu hakkında bir anlaşmaya
varamamışlar ise, taraflardan biri Uluslararası Adalet Divanı Başkanından veya
Birleşmiş Milletler Genel Sekreterinden bir veya birkaç hakem atamalarını talep
edebilir. Uyuşmazlığa taraf olanların birbiriyle çatışan taleplerde bulunmaları
durumunda Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine yöneltilmiş bulunan talep
öncelik kazanacaktır.
3- Bu Sözleşmeyi imzalarken, onaylarken, kabul ederken, uygun
görürken veya katılırken, bir devlet, kendisinin, paragraf 2’de sözü edilen
uyuşmazlık çözümüne dair usüllerden herhangi biri veya her ikisi ile birden
bağlı olmadığını beyan edebilir. Bu tür beyanatın yürürlükte olduğu bir ülke
karşısında diğer Taraf Devletler, paragraf 2’de sözü edilen uyuşmazlıkların
çözümüne ilişkin usüllerle bağlı olmayacaklardır.
4- Paragraf 3’e uygun olarak beyanda bulunan Taraf bir Devlet
depoziter makama bildirimde bulunarak bunu her zaman geri çekebilir.
Madde 14
Yürürlüğe Giriş
1- Bu Sözleşme Viyana’da Uluslararası Atom Enerjsi Ajansı Merkezinde
26 Eylül 1986 ve New York’da Birleşmiş Milletler Merkezinde 6 Ekim 1986’dan
itibaren yürürlüğe girinceye kadar veya oniki ay boyunca, daha uzun olan dönem
muteber olmak üzere, bütün devletlerin ve Birleşmiş Milletler Namibya Konseyi
tarafından temsil edilen Namibya’nın imzasına açık kalacaktır.
2- Bir devlet ve Birleşmiş Milletler Namibya Konseyince temsil edilen
Namibya; bu Sözleşmeyi imzalayarak veya onaya, kabule ya da uygun bulmaya bağlı
imzayı takiben onay, kabul veya uygun bulma belgesini tevdi ederek ya da
katılma belgesini sunarak, Sözleşme hükümleriyle bağlı olma muvafakatını ifade
edebilir. Onay, kabul, uygun bulma veya katılma belgeleri depoziter makama
tevdi edilecektir.
3- Bu Sözleşme, bağlayıcılık muvafakatının üç devlet tarafından ifade
edilmesinden otuz gün sonra yürürlüğe girecektir.
4- Yürürlüğe girmesinden sonra bu Sözleşme ile bağlı olmayı kabul
ettiğini ifade eden her devlet için, bu Sözleşme, muvafakat beyanından 30 gün
sonra yürürlüğe girer.
5- a) Bu maddede belirtildiği üzere, bu Sözleşme, kapsadığı konularda
uluslararası anlaşmaların müzakeresi, imzalanması ve uygulanması itibariyle
yetkili olan uluslararası örgütlerin ve egemen devletlerce kurulmuş olan
bölgesel birleşme örgütlerinin katılımına açık olacaktır.
b) Yetki alanlarına giren konularda bu örgütler, kendi adlarına,
Sözleşmenin Taraf Devletlere atfettiği haklara sahip olacaklar ve
yükümlülüklerini yerine getireceklerdir.
c) Bu örgütler, katılma belgelirini tevdi ederken sözleşmenin
kapsadığı konulardaki selahiyetlerinin sınırlarını gösteren bir açıklamayı da
depoziter makama ileteceklerdir.
d) Böyle bir örgüt, kendisine üye devletlere tanınmış oylar dışında
bir oy hakkına sahip olmayacaktır.
Madde 15
Geçici Uygulama
Herhangi bir Devlet imza
sırasında veya bu Sözleşmenin kendisi için yürürlüğe girmesinden önceki
herhangi bir tarihte, bu Sözleşmeyi
geçici olarak uygulayacağını beyan edebilir.
Madde 16
Değişiklikler
1- Bir Taraf Devlet bu Sözleşmede değişiklikler önerebilir. Önerilen
değişiklik, bunu, diğer bütün Taraf Devletlere derhal iletecek olan depoziter
makama sunulacaktır.
2- Taraf Devletlerin çoğunluğunun, depoziter makamdan, önerilen
değişiklikleri ele almak üzere bir konferans toplamasını istemeleri durumunda,
sözkonusu makam, çağrıyı müteakip en az 30 gün sonra başlayabilecek böyle bir
konferansa katılmaları için bütün Taraf Devletlere, çağrıda bulunacaktır. Taraf
Devletlerin tamamının üçte-iki çoğunluğu ile konferansda kabul edilen değişiklik,
Viyana ve New York’da bütün devletlerin imzasına açılacak bir protokol şeklinde
düzenlenecektir.
3- Protokol, en az üç devletin bağlılık muvafakatlarını beyan
etmelerinden 30 gün sonra yürürlüğe girecektir. Yürürlüğe girişinden sonra bu
protokol ile bağımlı olmayı kabul edecek her devlet için protokol, muvafakat
beyanından 30 gün sonra yürürlüğe girer.
Madde 17
Çekilme
1- Taraf bir Devlet depoziter makama vereceği yazılı beyanla bu
Sözleşmeden çekilebilir.
2- Çekilme, beyanın depoziter makamca alındığı tarihten bir yıl sonra
geçerli olur.
Madde 18
Depoziter Makam
1- Ajans Genel Direktörü bu Sözleşmenin depoziteri olacaktır.
2- Ajans Genel Direktörü, Taraf Devletleri ve diğer bütün devletleri
aşağıda belirten durumlardan ivedilikle haberdar eder:
a) Bu Sözleşmenin veya herhangi bir değişiklik protokolün her
imzalanışında,
b) Sözleşmeye veya herhangi bir değişiklik protokolüne ilişkin her
onay, kabul, uygun bulma veya katlma belgesinin depozit edilmesinde,
c) 8-10 ve 13 üncü maddelere uygun olarak her çekincenin konulmasında
veya bunun geri alınmasında,
d) 15 inci maddeye uygun olarak
bu Sözleşmenin geçici uygulanacağı beyanında,
e) Bu Sözleşmenin ve herhangi bir değişikliğinin yürürlüğe girişinde
ve,
f) 17 nci madde çerçevesinde yapılan her çekilmede.
Madde 19
Asıl Metinler ve Tasdikli Suretleri
Arapça, Çince, İngilizce,
Fransızca, Rusça ve İspanyolca metinlerinin eşit derecede geçerli olduğu bu
Sözleşmenin aslı, Taraf Devletlere ve bütün diğer devletlere tasdikli
suretlerini gönderecek olan Uluslararası Atom Enerji Ajansı Genel Direktörünce
muhafaza edilecektir.
Bu hususları bildirerek,
aşağıda imzaları bulunan yetkili temsilciler, 14 üncü maddenin birinci
paragrafında belirtildiği üzere imzaya açılmış bulunan bu Sözleşmeyi
imzalamışlardır.
Uluslarası Atom Enerjisi
Ajansı Genel Konferansının Bindokuzyüz Seksenaltı yılının yirmilaltı Eylül
gününde Viyana’da yapılan Özel Oturumunda kabul edilmiştir.
“NÜKLEEER KAZA VEYA RADYOLOJİK ÂCİL HALLERDE
YARDIMLAŞMA SÖZLEŞMESİ”
İhtirazî Kayıtlar
1- “Türkiye, Sözleşmenin 8 inci maddesinin 9 uncu paragrafı uyarınca,
yasal işleme tabi tutulmaktan muafiyete ilişkin 8 inci maddenin 2 (a) paragrafı
ve yardım eden devlet personelinin vergi, harç ve diğer mali yükümlülüklerden
muafiyetine ilişkin 2 (b) paragrafı ile bağlı olmadığını beyan eder.”
2- “Türkiye, Nükleer Kaza ve Radyolojik Âcil Hallerde Yardımlaşma
Sözleşmesinin 10 uncu maddesinin 5 nci paragrafı uyarınca, 10 uncu maddenin 2
nci paragrafı hükümleri ile bağlı olmadığını beyan eder.”
3- “Türkiye, Nükleer Kaza veya Radyolojik Âcil Hallerde Yardımlaşma,
Sözleşmesinin 13 üncü maddesinin 3 üncü paragrafı uyarınca, 13 üncü maddenin 2
nci paragrafı hükümleri ile bağlı olmadığını beyan eder.”