ZİRAÎ KARANTİNA
TÜZÜĞÜ
6 Ağustos 1964
tarih ve 6/3346 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararıyla yürürlüğe konulan bu
Tüzük, 2 Eylül 1964 tarih ve 11796
sayılı Resmî Gazete’de yayınlanmıştır.
BİRİNCİ BÖLÜM
Tüzüğün kapsamı
ve tarifler
Madde 1 - İthale mani teşkil eden veya
mücadeleye tâbi tutulan veya yeni bir bulaşma tehlikesi
arzeden bitki hastalık veya zararlılarının yurda bulaşmasını önlemek; ihraç
edilecek bitkilerin muayene ve kontrol edilmelerini sağlamak; hariçten gelen
ve hastalık veya zararlı getirmesi muhtemel bulunan ve bitki deyimi
dışında kalan her türlü maddelerin muayenesini yapmak;
memleketin bir yerinde yeni görülen veya eskiden beri bulunan herhangi
bir hastalık veya zararlının
salgınlaşmasının yahut temiz
yerlere bulaşmasının önüne geçmek
veya mücadeleden doğacak zararları önlemek amacıyla, bunların ithal veya
ihraçları veya transit olarak geçmeleri ve memleket dahilinde nakilleri veya satışları ve bu bitki ve maddeler
hakkında gereken her türlü koruma tedbirlerinin alınması bu Tüzük
hükümlerine tâbidir.
Madde 2 - Bu Tüzükte yazılı:
a) “Bitki” deyimi ile,
her türlü bitkilerle
bunların ürünleri, tohum, fide,
fidan, çelik, aşıkalemi,
yumru, kök, soğan, meyva, çiçek, yaprak ve diğer her türlü parçaları;
b) “Transit” deyimi ile, yabancı bir
memleketten başka yabancı bir
memlekete gitmek üzere Türkiye'den geçen
yolcular ile eşya ve taşıtlarda
bulunan bitkiler (Bunların Türkiye'de aktarma edilmesi,
karaya çıkarılması ve bir süre kalması transit halini değiştirmez);
c) “Fenni temizleme” deyimi ile, bitkilerin ve ambalâjlarının sterlizasyonu,
dezenfeksiyonu, fümigasyonu ve ilâçlanması;
d) “Bitki İthal Permisi” deyimi ile, dış memleketlerden ekim, dikim ve çoğaltmada kullanılmak üzere
bitki ithal edeceklerin ithalden
önce Tarım Bakanlığı'ndan alacakları
izin belgesi;
e) “Özel şartlar” deyimi ile, ekim, dikim ve çoğaltmada kullanılmak üzere hariçten getirilecek
bitkilerin hangi memleket veya
bölgelerden ithal edilebileceği, bitkinin niteliği gerektiriyorsa hangi gümrük kapısından getirilebileceği ve ambalâjlarının nasıl ve
hangi maddelerden olacağı, menşe ve sağlık
sertifikasında ayrıca açıklanması istenilecek hususlar, ithalâtın
hangi mevsim ve tarihlerde yapılacağı, karantinaya alma, ekim ve dikimden önce
veya sonra yapılacak kontrollar ve bunun süresi gibi bütün diğer tedbirler;
f) “Hastalık veya zararlılar”
deyimi ile, bitkilere zarar veren her türlü hastalık ve
âmilleri, hayvan, kuş, haşere, akar, parazit ve yabancı otlar
ve bunların zuhur ve sirayet vasıta ve şekilleri, yumurta, larva, pup, spor,
misel ve sair her türlü biyolojik safhaları;
g) “İhbarı zorunlu hastalık ve zararlılar” deyimi ile, bir yerde ilk
defa veya tekrar görülen ve yayılma istidadı gösterecek iktisadi mahiyette
zarar yapan tehlikeli bitki hastalık
veya zararlıları;
h) “Menşe ve sağlık sertifikası” deyimi ile, ithal veya ihraç edilecek bitkiler için resmî
bitki koruma servislerince düzenlenmiş
ve imzalanmış belge;
i) “İhraç izin belgesi” deyimi ile,
bitkilerin muayene edildiğine ve
ihraçlarında bir sakınca
olmadığına dair düzenlenen
belge; kasdedilmiştir.
İKİNCİ BÖLÜM
Memlekete giren ve
memleketten çıkan bitkilerin
tâbi tutulacağı işlemler
(Dış karantina)
BİRİNCİ KISIM
İthalât
Madde 3 - İthale engel olan hastalık
veya zararlıların ve menşelerine
göre memlekete girmesi veya transit
olarak geçmesi yasak bitkiler ile ithali yahut transit geçirilmesi şarta
bağlı bitkilerin (Şartlar da tesbit edilmek suretiyle) bir listesi Tarım
Bakanlığınca hazırlanıp Resmî Gazete'de yayınlanır. Tarım Bakanlığı lüzum
gördükçe bu listelerde gerekli değişiklikleri yapar.
Madde 4 - İthali yasak edilen bitkiler ile hastalık, zararlı ve bunlarla bulaşık
bitki ve diğer maddeler
yurda sokulamaz ve transit olarak geçirilemez. Ancak, Tarım Bakanlığınca ileri sürülecek özel şartlara
uyulmak kaydiyle, bilimsel araştırma ve denemelerde kullanılmak üzere, ilgili
resmî müesseselere, yasak edilen bitkileri ithal etmeleri için gerekli ithal permisi verilebilir.
Madde 5 - İthali şarta bağlı
bitkilerin yurda sokulabilmesi, bu şartların yerine getirilmesi ile mümkündür.
Madde 6 - Tarım ve Gümrük ve Tekel Bakanlıklarınca müştereken belli edilen ve Resmî Gazete ile ilân olunan
deniz, kara ve hava ithal gümrükleri dışından hiç bir bitki yurda
sokulamaz. Bu gümrükler dışında
herhangi bir yere getirilen bitkilerin ilân edilen gümrüklere
götürülmesi, mahallî zirai karantina teşkilâtının iznine tâbidir.
Taşınma giderleri mal sahibine aittir.
Yolcuların, mülteci ve
göçmenlerin beraberlerinde getirdikleri bitkilerle Türkiye sınırları dışında
toprağı olupta özel izinle gidip gelenlerin kendi yetiştirdikleri bitkiler,
gümrük kapısı kaydından müstesnadır.
Madde 7 - Hariçten ekim, dikim ve çoğaltmada kullanılmak üzere bitki ithal
edecekler önceden Tarım Bakanlığına, Tüzüğe bağlı 1 sayılı örneğe uygun bir
dilekçe ile başvurarak, 2 sayılı örneğe
göre “Bitki İthal Permisi” almak
zorundadırlar.
Madde 8 - “Bitki İthal Permisi” alındığı tarihten itibaren altı ay müddetle
geçerlidir. Gereğine göre
bu süre uzatılabilir.
Madde 9 - Bitki ithal edenler, malın
boşaltılmasından önce, hangi memleketten geldiğini, cins ve
miktarlarını, ambalâj şeklini ve kullanma maksadını ve ekim,
dikim ve çoğaltmada
kullanılacaksa ayrıca permi tarih ve
sayısını, Tüzüğe bağlı 3 sayılı örneğe göre düzenlenmiş bir
“Bitki İthal Bildirisi” ile mahallî zirai karantina teşkilâtına
bildirmek zorundadırlar.
Madde 10 - Memlekete girmesi yasak
olmıyan bitkilerin ithal
edilebilmesi için:
a) Bunların ithale engel teşkil eden hastalık veya
zararlılardan temiz olması;
b) Bu hastalık veya zararlılardan temiz olan yerde
yetişmiş bulunması;
c) (a) ve (b) bentlerinde yazılı
hususları gösterir, gönderen
memleketin resmî bitki koruma servisince verilmiş menşe ve sağlık sertifikası
ile belgelenmesi;
d) Nakil ve ambalajlarında kullanılan her çeşit maddelerin keza
ithale engel teşkil eden hastalık
veya zararlılardan temiz
bulunması,
şarttır.
Madde 11 - Menşe ve Sağlık Sertifikasının, gönderen memleketin resmî bitki koruma
servisince İngilizce, Fransızca veya Almanca dillerinden biriyle yazılmış
olması, diğer dillerde yazılmış
olanlara da, yetkili makamlarca onanmış
Türkçe tercümelerinin eklenmesi gerekir.
Madde 12 - Menşe ve Sağlık Sertifikasının düzenlenme tarihi ile bitkinin sevk
tarihi arasındaki müddet 20
günü aşamaz.
Madde 13 - Yolcu beraberinde getirilen bitkiler ile Türkiye sınırları dışında
toprağı olupta özel izinle
gidip gelenlerin kendi yetiştirdikleri, mülteci ve
göçmenlerin beraberlerinde getirdikleri bitkilerden (Ekim,
dikim ve çoğaltmada kullanılmak üzere
dahi olsa) ithal
permisi aranmaz. Yalnız, bu bitkiler giriş kapılarında muayeneye
tâbi tutulur.
Yolcu beraberinde getirilecek
bitkilerin cins ve miktarları bir Yönetmelikle tespit edilir.
Madde 14 - Aşağıda yazılı hallerde:
a) Gümrük kapılarına veya postahanelere ekim, dikim veya çoğaltmada
kullanılmamak üzere gelen
en çok bir kilo ağırlığındaki
bitkilerden;
b) Yolcu beraberinde getirilen bitkilerden;
c) Dışarıdan yurda gelen taşıtlarda yolcu ve mürettebatın yiyeceği için bulundurulan
bitkilerden;
d) Türkiye sınırları dışında toprağı olupta özel izinle gidip gelenlerin kendi
yetiştirdikleri bitkilerden;
e) Mülteci ve göçmenlerin beraberinde getirdikleri bitkilerden;
f) Yabancı memleketlerdeki gerçek ve tüzel kişiler tarafından resmî
daire ve kurumlara veya hayır kurumlarına tüketim amacıyla bağış olarak
gönderildiği Tarım Bakanlığınca kabul edilen bitkilerden;
Menşe ve Sağlık Sertifikası aranmaz.
Madde 15 - Dışardan posta yolu ile gelip PTT idarelerince içindekilerin tetkiki
için gümrük idarelerine verilen posta paketlerinde çıkacak
bitkilerin gümrük idarelerince ve bu idarelere
verilmiyenlerde rastlanacak bitkilerin
de PTT idarelerince, sahiplerine verilmezden önce, en
yakın Zirai Karantina Teşkilâtına bildirilmesi zorunludur.
Madde 16 - İlgili idare veya acentalar gümrük kapılarına gelecek olan taşıtların
varış zamanlarını uçaklar için en az 2,
diğer taşıtlar için en az 24 saat önce Mahallî Zirai Karantina Teşkilâtına
bildirmekle ve ilgililer hamule
senetleri ile bu işi gören diğer
belgeleri karantina teşkilâtına göstermekle yükümlüdürler.
Madde 17 - Dışardan PTT veya gümrük idarelerine gelen ve içinde bitki bulunduğu
anlaşılan paketler ve
kablar bu idarelerce veya
Denizcilik Bankası, Devlet Demir
ve Hava Yolları gibi diğer
ilgili idareler tarafından
ayrı bir yerde saklanır.
Madde 18 - Türkiye'ye mektupla bitki
sokulması yasaktır. İçinde bitki bulunduğu anlaşılan mektuplar PTT
idarelerince, mektup sahibi ile tereddüt
edilen ahvalde karantina memuru da çağrılmak suretiyle
bunların önünde açılır
ve içindeki bitki yakılarak yok edilir.
Madde 19 - Muayene, Zirai Karantina Teşkilâtı tarafından giriş gümrüğünde
yapılır. Ancak, bitkinin niteliğine
göre karantina memurunca lüzumlu
görüldüğü takdirde muayene, giriş gümrüğü dışındaki bir yerde
de yapılabilir.
Madde 20 - Gümrük kapılarına veya postahanelere gelen ve memlekete girmesi
yasak olmıyan bitkilerin,
belgeleri tamam ve usulüne uygun ise, muayeneleri yapılır.
Bu belgeler usulüne
uygun olarak düzenlenmemiş, eksik veya
hiç mevcut değilse tamamlanıncaya kadar
bitkilerin muayeneleri geciktirilir ve bu süre içinde Zirai Karantina
Teşkilâtı bu maddeler üzerinde her türlü koruma tedbirlerini almaya ve aldırmaya yetkilidir.
Madde 21 - Muayene sonunda bitkilerde ve
ambalâjlarında ithale engel teşkil eden hastalık veya zararlılardan biri görülürse, hemen yok edilmesinde bir
zorunluluk bulunmayan hallerde, geri
göndermek için ilgililere 10
güne kadar süre verilir. Bu
süre içinde ilgilisi bunları memleket dışına çıkarmadığı takdirde yok
edilir. Yok etme, Zirai Karantina ve Gümrük Teşkilâtından birer memur ile
mal sahibi veya temsilcisinin önünde yapılır. Taraflardan herhangi biri yazılı çağrıya
rağmen gelmediği takdirde yok etme işi Zirai Karantina
Teşkilâtınca tamamlanır ve durum bir tutanakla tespit edilir.
Madde 22 - İthali istenen bitkiler veya ambalajlarındaki hastalık veya
zararlılar, ithale mani nevilerden olmamakla beraber mücadeleye tâbi tutulan
nevilerden ise ve
fennî surette temizlenmeleri de mümkünse, giderleri malsahibinden peşin alınmak suretiyle, fennî temizleme
yapıldıktan sonra yurda sokulabilir.
Bitki ve ambalâjlarındaki
hastalık veya zararlılar ithale engel yahut mücadeleye tâbi nevilerden değilse
ve yeni bir bulaşma tehlikesi
arzetmiyorsa bunların memlekete sokulmasına
izin verilebilir.
Madde 23 - Karantina memuru, muayene sırasında
ithali istenen bitkilerin memlekete girmesi yasak hastalık
veya zararlılarla bulaşık olduğundan şüphe ederse bu bitkileri teşhis sonucu alınıncaya kadar
müşahade altında tutabilir. Bu müşahade, bitkinin ve bitkide bulunduğu
şüphe edilen bulaşıcı hastalık
veya zararlının mahiyetine göre en kısa zamanda tamamlanır.
Madde 24 - Hastalık veya zararlılarla kısmen bulaşıcı olan
bitki ve ambalâjların, temizlenmesi mümkün
olan kısımları ayrılarak temizlenmeye
tâbi tutulur. Diğer kısımları için
yukarıki maddeler hükümleri uygulanır.
Madde 25 - Dışardan yurda gelen
taşıtlarda yolcu ve mürettebatın iaşesi için bulundurulan
veya teşhir amaciyle dış
memleketlerden getirilen veya
gönderilen bitkiler hakkında da
yukarıki maddeler hükümleri uygulanır.
Madde 26 - Bitki deyimi dışında kalan ve dışardan hastalık veya zararlı getirmesi
mümkün görülen her türlü maddeler hakkında da yukarıki maddelerde
gösterilen usullere uygun olarak
muayene ve gerekli işlemleri yapmaya
Zirai Karantina Teşkilâtı yetkilidir.
İthal için temizlemenin
gerekli olduğu hallerde, sahibi
temizleme giderlerini vermezse, Zirai
Karantina Teşkilâtınca bu işlem
yapılır ve giderler iki kat olarak sahibinden yazı ile istenir. Bu halde gider,
ilgili şahıs tarafından, isteğin bildirilmesi tarihinden itibaren
bir ay içerisinde ödenmezse, bu
alacak, tahsil gecikme
zammına ait hükümleri müstesna
olmak üzere, Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki 6183 sayılı kanun hükümleri
dairesinde tahsil edilmek üzere Maliyeye aktarılır.
İKİNCİ KISIM
İhracat
Madde 27 - Bitki ihraç edecek
gerçek ve tüzel kişiler veya
temsilcileri ilgili Zirai Karantina Teşkilâtına, Tüzüğe bağlı 4 sayılı örneğe göre düzenlenmiş bir dilekçe ile başvurarak ihraç edecekleri
bitkilerin muayenesini isterler. Muayene, bitkinin niteliğine göre en kısa zamanda yapılır.
Muayene sırasında mal sahibi
veya temsilcisi hazır bulunabilir.
Madde 28 - Muayene edilen bitkiler için
alıcı memleket mevzuatı gerektirdiği
veya ihracatçı istediği
takdirde, karantina teşkilâtı tarafından, Tüzüğe bağlı 6 sayılı örneğe göre “Menşe ve Sağlık Sertifikası”
verilir. Üç nüsha olarak düzenlenen
sertifikanın aslı ihracatçıya ve bir sureti gümrük idaresine verilir, diğer
sureti de dairesinde saklanır.
İhracatçıya masrafı kendisine ait olmak
üzere istediği miktarda suret verilir.
Menşe ve Sağlık Sertifikası
verilmesi gerekmiyen hallerde ise, muayenenin yapıldığına ve karantina
bakımından ihracında bir sakınca olmadığına dair Karantina Teşkilâtınca, Tüzüğe bağlı 7 sayılı örneğe
göre düzenlenmiş “İhraç İzin Belgesi” gümrük idaresine ve
bunun bir örneği de ihracatçıya
verilir.
Menşe ve Sağlık Sertifikası
veya İhraç İzin Belgesi ibraz
edilmedikçe hiç bir bitki yüklenemez ve
gümrüklerce çıkış işlemi yapılamaz.
Madde 29 - İhraç edilecek yaş sebze ve meyvaların birinci muayeneleri üretim
alanlarında ambalâjlanmadan önce Tarım Bakanlığınca görevlendirilmiş elemanlar
tarafından yapılır ve muayene sonucuna
dayanarak ihracatçıya, Tüzüğe bağlı 5 sayılı örneğe göre düzenlenen
“Geçici Sağlık Sertifikası” verilir. Bu
sertifikanın “Menşe ve Sağlık Sertifikası”na çevrilebilmesi için yukarıki maddeler gereğince yapılacak son muayeneden önce,
ihracatçı tarafından görevli memura verilmesi şarttır.
Madde 30 - Muayene sonunda verilen
Menşe ve Sağlık Sertifikası, yaş sebze
ve meyvalar için 10,
kuru meyvalar (Kabuklular hariç)
ile hububat ve kuru bakliyat için
20 gün süre ile geçerlidir. Bu husus sertifika üzerinde belirtilir. Bu
süre içinde ihraç edilmeyen bitkiler
yeniden muayeneye tâbi tutulur ve önceki durumda bir değişiklik olmadığı takdirde Menşe ve Sağlık
Sertifikası yenilenir.
İhraç İzin Belgesi hakkında
da aynı hükümler uygulanır.
Madde 31 - İhracatçı, ihracından tamamen
vaz geçilen bitkilere ait Menşe
ve Sağlık Sertifikası ile İhraç İzin Belgesini, süresi sonunda, Zirai
Karantina Teşkilâtına geri vermek zorundadır.
İhracatçının, ihraçtan kısmen
vazgeçmesi halinde, ihraç edilecek
miktar için yeni bir Menşe ve Sağlık
Sertifikası veya ihraç İzin Belgesi alması gerekir.
Madde 32 - Zirai Karantina Teşkilâtı tarafından
verilen Menşe ve Sağlık Sertifikası veya İhraç İzin Belgesini havi
bitkiler, Resmî Gazete'de ilân edilen
gümrük kapılarının herhangi birinden
ihraç edilebilirler.
Madde 33 - Muayene edilmiş bir bitkinin gümrükten geçinceye kadar durum ve ambalâjında
bir değişiklik olursa, malsahibi Zirai Karantina
Teşkilâtına haber vererek bu değişikliği istenilen şekilde düzeltmek
zorundadır.
Madde 34 - Daha önce muayene edilmiş olan
bitki, ihraç edilinceye kadar,
her zaman ve her yerde yeniden muayene edilebilir. Muayene sonucunda ilk
muayenedeki duruma aykırı bir hal görüldüğü takdirde, mevcut belgeye rağmen o
malın gümrükten geçirilmemesi gümrüğe
bildirilir. Gümrükçe de ihracat
işlemi durdurulur.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Transit
Madde 35 - Transit olarak bitki
geçirmek isteyenler, uçaklar
için en az 2 diğer taşıtlar için en az 24 saat önce, Tüzüğe bağlı 8 sayılı
örneğe göre bir “Bitki Transit Bildirisi” ile giriş gümrüğündeki
karantina memuruna başvurarak geçiş
izni almak zorundadırlar.
Bildiri, iki nüsha olarak
düzenlenir. Bildirinin üzerine (Karantina memurunca muayene edilmiş ve geçişine
izin verilmiştir) şeklinde şerh verildikten sonra bir nüshası ilgilisine verilir, diğer nüshası
ise dairede saklanır.
Madde 36 - Bitkilerin, Türk sınırları içinden kara, deniz veya hava vasıtalarıyla transit olarak geçirilmesine, ancak
herhangi bir hastalık veya zararlıyı bulaştırmayacak halde bulundurulmaları
şartı ile izin verilir.
Madde 37 - Menşelerine göre memleketten
transit olarak geçmesi yasak
olan bitkilerle hastalık veya zararlılar
ve bunlarla bulaşık olanlar transit olarak geçirilemez.
Madde 38 - Posta yolu ile transit olarak geçen bitkiler, bildiri ve geçiş iznine
tâbi tutulmaz. 37 nci madde hükmü
saklıdır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Memlekette yetişen bitkilerin tâbi tutulacağı işlemler
(İç karantina)
Madde 39 - Tarım Bakanlığı; memleketin bir yerinde yeni görülen veya eskiden beri bulunan herhangi bir hastalık veya zararlının salgınlaşmasının
yahut temiz yerlere bulaşmasının önüne geçmek veya
mücadeleden doğabilecek zararları önlemek için:
a) Hastalık veya zararlıyı taşıyabilecek bitki toprak ve diğer her
çeşit maddelerin bulaşık olduğunu tesbit ve ilân edeceği bölgelerden, korunması
gerekli yerlere naklini yasak edebilir veya ancak masrafı ilgilisine ait olmak
üzere lüzumlu fennî tedbirleri aldırmak
şartiyle nakline izin verilebilir.
b) Hastalık veya zararlılarla bulaşık yahut yabancı ve zararlı
tohumlarla karışık bitkilerin ekim
ve dikimini yasak edebilir.
c) Lüzum görülen yerlerde ekim ve dikimin cins, nevi veya çeşidini
değiştirebilir, münavebe tatbik ettirebilir veya ekim ve dikimi tahdit yahut
yasak edebilir veya ancak gereken fennî tedbirler ilgililer
tarafından alındıktan sonra ekim
ve dikime izin verebilir.
d) Hastalık veya zararlılarla bulaşık bitki satışını yasak edebilir
veya masrafı ilgililerce verilmek suretiyle fennî gereklere göre temizliğe
tâbi tutulduktan sonra satılmasına izin
verebilir.
e) Hastalık veya zararlılarla bulaşık bitkileri gerektiğinde her
nerede olursa olsun yok edebilir veya
ettirebilir.
f) Yeni görülen veya memleket
dahilinde mevcut olupta temiz bölgelere bulaşması muhtemel
bulunan hastalık veya zararlıları derhal yerinde bastırabilir
veya mücadeleleri pratikte kabil
olmayan hastalık veya zararlıların yayılmasını önlemek amaciyle gerektiğinde
bunlarla bulaşık olan bitkilerin civarındaki sağlam bitkileri
yok edebilir yahut ettirebilir.
g) Hastalık veya zararlılarla bulaşık olan yahut bulaşık olduğundan
şüphe edilen bitkileri uygun gördüğü
şekilde fennî temizliğe tâbi tutabilir veya tutturabilir.
h) Bulaşık bölgelerde, kullanılma yeri ne olursa olsun gerekli
gördüğü bitkiler, bunların bulunduğu
yerler ve bunları taşıyan
araçlar için fennî gereklere göre temizleme mecburiyeti koyabilir ve temizleme
süre, usul ve şartlarını tesbit
edebilir.
i) Hastalık veya zararlıların bulaşmasını veya yayılmasını önlemek yahut zararlarını tahdit
etmek veya mücadeleden doğabilecek zararların önüne geçmek üzere gerekli göreceği tedbirleri alabilir veya
aldırabilir.
Madde 40 - İhbarı zorunlu hastalık veya zararlılar Tarım Bakanlığınca tesbit ve
arâzı ile birlikte ilân olunur.
Madde 41 - Tarla, bağ, bahçe, fidelik, fidanlık, mera ve kültüre elverişli olsun
olmasın her türlü arazide ve silo, ambar, mağaza, nakliyat ambarları, çırçırlama,
tohum ve dane ayıklama yerleri,
değirmenler, un ve çeltik fabrikaları
ve bunlar gibi bitki bulundurulan ve işlenen yerlerde ihbarı zorunlu hastalık
veya zararlı görülürse; bunların sahipleri, kiracıları veya
ortakçıları veya kanunî temsilcileri köyde muhtara veya nahiye müdürlerine, kasaba veya şehirlerde en büyük mülkiye âmirlerine,
belediye reislerine yahut Zirai Mücadele Teşkilâtına veya bu teşkilâtın
bulunmadığı yerlerde ziraat teşkilâtına
bildirmek zorundadırlar.
Sahipsiz arazideki hastalık
veya zararlılarla ilgili ihbar yükümlülüğü, köy, kır ve çiftçi mallarını
koruma bekçilerine düşer.
Muhtarlar, mülkiye âmirleri
ve belediye reisleri kendilerine ihbar
edilen hastalık veya zararlıları en seri vasıta ile Ziraat veya Mücadele
Teşkilâtına bildirirler. Haber verme keyfiyeti şifahen veya telefonla
yapılmakla beraber yazı ile de teyit
olunur.
Madde 42 - İhbarın hastalık veya
zararlı görüldüğünden veya haber
alındığından itibaren en geç
24 saat içinde yapılması gereklidir.
Madde 43 - İhbardan sonra Zirai Mücadele Teşkilâtı veya bu teşkilâtın bulunmadığı
yerlerde ziraat teşkilâtı, durumu yerinde inceler ve
gerekli ilk koruma tedbirlerini alır.
İhbar yolu ile veya herhangi
bir suretle hastalık veya zararlıları tesbit eden teşkilât bir
taraftan gerekli ilk koruma
tedbirlerini almakla beraber
diğer taraftan da keyfiyeti Tarım Bakanlığına bildirir. Bakanlık,
39 uncu madde uyarınca gerekli
bütün tedbirleri alır veya aldırır.
Madde 44 - Hastalık veya zararlıyı
taşıyabilecek bitki, toprak ve diğer
her çeşit maddelerin bulaşık olduğu
Tarım Bakanlığınca tesbit ve ilân edilen bölgelerden, korunması gerekli yerlere taşınmaları, hastalık
veya zararlılarla bulaşık
bitkilerin satışı, Zirai Mücadele
Teşkilâtından veya bu teşkilâtın bulunmadığı yerlerde ziraat
teşkilâtından, Tüzüğe bağlı 11 sayılı örneğe göre düzenlenmiş “Zirai Karantina
Taşıma ve Satış Sertifikası” alınması
şartına bağlıdır.
Madde 45 - Pazarlarda satılan bitkiler,
Zirai Mücadele Teşkilâtı veya bu
teşkilâtın bulunmadığı yerlerde ziraat teşkilâtı tarafından, her zaman
muayene ve kontrol edilir.
Madde 46 - 39 uncu maddenin (e) ve (f)
bentlerine göre yok edilmesi
gereken bitkiler, malsahibi veya temsilcisi ve ilgili memur ile bir zabıta memurunun
önünde, bunlardan herhangi biri
yazılı çağrıya rağmen gelmediği veya
bulunmadığı takdirde huzurlarına bakılmaksızın yok edilir ve durum bir tutanakla tesbit edilir.
Yok edilen bitkilerin değeri
ve bu Tüzüğe aykırı hareketleri sebebiyle hastalık ve zararlıların
bulaşmasına sebep olanlar yahut
hastalık veya zararlıyı zamanında
görevli teşkilâta haber vermiyenler hakkında 6968 sayılı
kanunun 17 nci maddesi hükümleri uygulanır.
Madde 47 - Fidan, fide, çelik, tohum, yumru, soğan vesaire gibi çoğaltmada
kullanılmak üzere her türlü bitki
yetiştiriciliğini ticarî
amaçlarla yapacaklar, bir dilekçe ile
Zirai Mücadele Teşkilâtına veya bu teşkilâtın bulunmadığı yerlerde ziraat teşkilâtına
başvurarak, yetiştirme yerlerini
bitki sağlığı bakımından muayene ettirmeye
ve yetiştireceği bitki çeşitlerini bildirerek, Tüzüğe bağlı 9 sayılı
örneğe göre “Bitki Yetiştirme Ruhsatı” almaya
mecburdurlar.
Bu işlerle meşgul olan resmî
müesseseler de aynı hükümlere tâbidir.
Üç nüsha olarak düzenlenecek
ruhsatnameden birinci nüshası Tarım
Bakanlığına, ikinci nüshası ilgili müessese veya şahsa verilir. Üçüncü nüshası
ise, ruhsatı veren dairede saklanır.
Köylerde yapılacak perakende
fidecilik ruhsat kaydından müstesnadır.
Madde 48 - Bitki Yetiştirme Ruhsatı alanlar, Zirai Mücadele Teşkilâtının ve
bu teşkilâtın bulunmadığı yerlerde
ziraat teşkilâtının gerekli gördüğü her
türlü tedbirleri zamanında almak
zorundadırlar.
Madde 49 - Bitki Yetiştirme Ruhsatı almak suretiyle tesis olunan fidanlıklar, birisi vejatasyon diğeri söküm
sırasında olmak üzere, yılda en az iki defa; fidelikler ise sökümden önce bir defa muayene
edilirler. Fidanlıklar için söküm sırasındaki muayeneden sonra; Tüzüğe bağlı 10
sayılı örneğe göre “Bitki Muayene Raporu”
düzenlenir. Üç nüsha olarak düzenlenecek bu raporlardan bir
nüshası Tarım Bakanlığına, bir nüshası ait olduğu müesseseye gönderilir ve bir
nüshası da muayeneyi yapan dairede saklanır.
Raporların gerekleri, bunları düzenliyen teşkilâtça izlenir ve sonuçlandırılır.
Bitki Yetiştirme Ruhsatı
alınan diğer yerlerde de bu muayeneler yapılabilir.
Madde 50 - Bitki Yetiştirme Ruhsatı alınarak
yetiştirme yapılan yerlerde, bütün tedbirlere rağmen tehlikeli hastalık
veya zararlı görüldüğü ve yok edilmesinden başka çare bulunmadığı takdirde, bu bitkiler Zirai Mücadele Teşkilâtı
veya bu teşkilâtın bulunmadığı yerlerde ziraat teşkilâtınca yok edilir ve
gerekirse Bitki Yetiştirme Ruhsatı da geri alınır. Yok edilen bitkilerin değeri
ve yetiştirmeye izinsiz başlıyanlar
veya Zirai Mücadele
Teşkilâtının lüzum gördüğü
tedbirleri almıyanlar hakkında 6968 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi hükmü
uygulanır.
Madde 51 - 46 ncı ve 50 inci maddelere göre ödenecek değerler, mahallî mülkiye
âmiri tarafından seçilecek
bir, mahallî ziraat müdürlüğünce seçilecek iki ve köylerde ihtiyar heyetlerince, şehir ve kasabalarda
ziraat odalarınca (Bulunmayan yerlerde
belediye encümenlerince) seçilecek iki kişiden meydana gelen bir
kurul tarafından takdir edilir.
Mahallî mülkiye âmirince
seçilecek kimse, Kurula başkanlık eder. Değer takdirinde çoğunluğun ve oylar
eşit olursa başkanın bulunduğu tarafın biçtiği değer esas tutulur.
Madde 52 - Resmî ve özel bütün kara, deniz ve hava taşıma idarelerinin ve her
türlü nakil vasıtası kullananların
nakli yasak edilmiş bitki ve maddeleri
taşımaları memnudur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Numune alma
Madde 53 - Görevli memurlar, muayene
edecekleri bitkilerden numune
alabilirler. Numune alma usulü ve
miktarı Tarım Bakanlığınca bir yönetmelikle tesbit edilir.
Madde 54 - Numuneler, gerektiğinde bozulmadan
açılmayacak tarzda, görevli memur tarafından malsahibi veya
temsilcisi huzurunda mühürlenir ve buna dair bir tutanak düzenlenir.
Numunelerin, tutanağa uygun
bir şekilde etiketlenmesi ve bu etiketin de beraberce imzalanması gereklidir.
Madde 55 - Numunelerin bir takımı ile tutanağın bir nüshası malsahibine veya
temsilcisine verilir.
Madde 56 - Malsahibi veya temsilcisi numunelerin
etiketini ve tutanağı imzalamaktan kaçınacak olurlarsa, itiraz sebeplerini tutanağın altına yazarak
imzalayabilirler. Bunu yapmadıkları takdirde keyfiyet tutanakta belirtilir.
Madde 57 - Yapılan muayene sonunda hastalık veya
zararlılardan temiz olduğu tesbit edilen bitkilere ait numuneler, muayene bittikten sonra
malsahibinin isteği üzerine geri verilir.
BEŞİNÇİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Madde 58 - Tarım Bakanlığının görevli
memurları, bitki ve maddelerin
hastalık veya zararlılar ile bulaşık
olup olmadıklarını incelemek ve denetlemek için her türlü resmî ve özel
kara, deniz ve hava taşıtlarına (Transit
geçenler dahil), bitki yetiştirilen, depolanan, bulundurulan, satılan
veya işlenen yerlere (Buraları konut
sayılsa dahi) girmeye ve gerekli
muayene, denetleme ve işlemleri yapmağa yetkilidirler.
Engel olunduğu takdirde
görevliler gereğine göre muhtarı veya ihtiyar heyeti üyesinden bir kişiyi yahut
zabıta mensuplarını yanlarına alarak bu yerlere girerler ve görevlerini
yaparlar.
Millî Savunma Bakanlığına ait
kara, deniz, hava taşıtları ile bitki ve yiyecek bulundurulan yerlerde ve
arazide ve yasak bölgelerde yapılacak muayene ve kontrollarda, bu birlik ve müesseselerden de bir temsilci
bulundurulur.
Görevli memurlar; inceliyecekleri ve denetliyecekleri
yerlerin veya bitkilerin sahiplerine veya bunların temsilcilerine, istek
anında, bu işle görevli
olduklarına dair kimlik
kartlarını göstermek zorundadırlar.
Madde 59 - 6968 sayılı kanunun 15 inci ve 64 üncü maddelerine dayanılarak
hazırlanmış ve Danıştay'ca incelenmiş olan bu Tüzük hükümleri, Resmî
Gazete ile yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 60 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Örnek: 1
TARIM BAKANLIĞINA
ANKARA
Türkiye'ye getirmek istediğim aşağıda nitelikleri yazılı bitkiler
için özel şartlara uymak kaydiyle, gerekli
Bitki İthal Permisinin verilmesini dilerim.
(İmza)
Adı ve Adresi:........... .....................
GETİRİLECEK BİTKİYE AİT BİLGİ
Gönderenin adı ve adresi :
Alacak olanın adı ve
adresi :................................................................................................
Bitkinin cins, nev'i ve
çeşidi :..(Botanik adları ile)................................................................
Miktarı :................................................................................................
Ambalâj adedi ve
şekilleri :................................................................................................
Markası :................................................................................................
Menşei (Memleket ve yer) :................................................................................................
Hangi amaçla
getirileceği :................................................................................................
Hangi taşıtla getirileceği :................................................................................................
Giriş gümrüğü .................................................................................................
Örnek: 2
T.C.
TARIM BAKANLIĞI
(Bitki İthal
Permisi)
Permi No:
Permi Ta.:
Bu ithal permisi ile aşağıda
nitelikleri yazılı bitkilerin, bitki parçalarının veyahut bunları temsil
eden numunelerin belirtilen özel
şartlara uymak kaydiyle, 6968 sayılı
Kanunun 6 ncı maddesi gereğince Türkiye'ye getirilmesine izin verilmiştir.
Gereğinin buna göre
yapılmasını rica ederim.
(İmza ve Mühür)
GETİRİLECEK BİTKİYE AİT BİLGİ
Gönderenin adı ve adresi :.............................................................................................
Alacak olanın adı ve
adresi :.............................................................................................
Bitkinin cins, nev'i ve
çeşidi :....(Botanik adları
ile)...........................................................
Miktarı :.............................................................................................
Ambalâj adedi ve
şekilleri :.............................................................................................
Markası :.............................................................................................
Menşei (Memleket ve yer) :.............................................................................................
Hangi taşıtla
getirileceği :.............................................................................................
Giriş gümrüğü :.............................................................................................
Bağlı olacağı özel
şartlar :.............................................................................................
Örnek: 3
ZİRAİ KARANTİNA .................
(Bitki İthal Bildirisi)
../../19..
Aşağıda nitelikleri açıklanan bitkilerin, bitki parçalarının
muayenesi ile gerekli işlemin yapılmasını dilerim.
(İmza)
Adı ve adresi:..................................
GELEN BİTKİYE AİT BİLGİ
Permi No. :....................(Permi
tarihi).......................................
Gönderenin adı ve adresi :................................................................................
Alacak olanın adı ve
adresi :................................................................................
Bitkinin cinsi, nev'i ve
çeşidi :............................................................................... .
Miktarı :................................................................................
Ambalâj adedi ve
şekilleri :................................................................................
Markası :................................................................................
Menşei (Memleket ve yer) :................................................................................
Hangi amaçla getirildiği :................................................................................
Hangi taşıtla
getirildiği :................................................................................
Taşıtın manifesto sayısı ve
tarihi :................................................................................
Konşimento numarası :................................................................................
Giriş Gümrüğü :................................................................................
Örnek: 4
ZİRAİ KARANTİNA ................
(Bitki İhraç Dilekçesi)
../../19..
Aşağıda nitelikleri yazılı bitkilerin, bitki parçalarının muayenesiyle gerekli belgenin
verilmesini dilerim.
(İmza)
Adı ve adresi:..................................
GÖNDERİLECEK OLAN BİTKİYE AİT BİLGİ
Gönderenin adı ve adresi :...................................................................................
Alacak olanın adı ve
adresi :...................................................................................
Ambalâj adedi ve
şekilleri :...................................................................................
Markası :...................................................................................
Menşei(İl,ilçe veya köy
olarak) :...................................................................................
Taşıma aracı :...................................................................................
Çıkış gümrüğü :...................................................................................
Bitkinin adı ve miktarı :...................................................................................
Örnek: 5
GEÇİCİ SAĞLIK SERTİFİKASI
Bu partide bulunan ve ........................ait olan Kg. (Ton) (......................)
yetişme ve ambalâjlama devresinde .................teşkilâtının yetkili
memuru ..........adı ve soyadı ..................tarafından usulüne uygun olarak muayene edilmiş ve
adıgeçenin bilgisine göre tehlikeli
hastalık ve zararlılardan temiz olduğu
anlaşılmıştır.
Tarih
İmza ve Mühür
Örnek: 6
Cilt
No...............................................................
Vol.
No.:..................................................................
Sahife.:.....................................................................
Sheet :.....................................................................
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
Republic of Turkey
TARIM BAKANLĞI
Ministry of Agriculture
NEBAT SAĞLIK SERTİFİKASI
Phytosanitary certificate
ZİRAİ KARANTİNA SERVİSİ.........................................
PLANT PROTECTION SERVICE OF..............................
Bu sertifika
Aşağıda vasıfları kayıtlı
nebatların, nebat parçalarının veya nebatî mahsullerin yahut bunları temsil
eden nümunelerinin .............. tarihinde...............Zirai Karantina Servisinin selâhiyetli memuru
...............tarafından iyice muayene edildiğini ve adı geçenin
bilgisine göre bu emtianın
tehlikeli hastalık ve haşerelerden âri ve ithalâtı yapan memleketin carî nebat
karantina nizamlarına ve bunlara ek veya diğer suretle zikredilen
deklarasyonlara uygun olduğunu tevsik eder.
This is to certify
That the plants, parts of
plants or plant products described below or representative samples of them
were thoroughly examined on
................. by ................an
authorized officer of the Plant
Quarantine Service of .............and were found to the best
of his
knowledge to be
substantially free from
injurious discases and pests; and that the consignment is
believed to conform with the current phytosanitary
regulations of the importing country both as stated in the
additional declaration here on and
otherwise.
Fümigasyon veya dezenfeksiyon
(İthalâtçı memleket istiyorsa):
Fumigation or Disinfection
treatment (If required by importing country):
Tarih
.................................................................
Date
..................................................................
İlâçlama
müddeti ...............................................
Duration
of exposure ........................................
Mücadele
şekli ..................................................
Treatment
.........................................................
Kullanılan
ilâç ve doz........................................
Chemical
and concentration...............................
Açıklama (İcap ediyorsa) ./../19..
Additional declaration (if
necessary) İmza
Signature
.........................
(Servisin mühürü)
Ünvanı
(Stamp of the Service)
Rank
EMTİAYA AİT MALUMAT
Description of the consignment
İhracatçının isim ve adresi
Name and address of exporter :...................................................................
Alacak olanın isim ve adresi
Name and address of
consignee :...................................................................
Ambalâjların adedi ve
şekilleri
Number and description of
packages :...................................................................
Ambalâjların alâmeti farikası
Distinguishing marks :.................................................................. .
Menşei: (İthalâtçı memleket
talebettiği takdirde)
Origin:(If required by
importing country) :.................................................................. .
Nakil vasıtası
Means of conveyance :...................................................................
Giriş yeri
Point of entry :...................................................................
Malın isim ve miktarı
Quantity and name of produce :...................................................................
Nebat ilmindeki adı
(İthalâtçı memleket
talebettiği takdirde)
Botanical name (If required
by
importing country) :...................................................................
Örnek: 7
T.C.
TARIM BAKANLIĞI
ZİRAİ KARANTİNA .............
Sayı :........ ../../l9..
………….……….Gümrük Müdürlüğüne
İHRAÇ İZİN BELGESİ
Tarihi :............................................................................................................
Bildirinin {
No.su :............................................................................................................
Gönderen Firma :............................................................................................................
Alıcı Firma :............................................................................................................
Miktarı :............................................................................................................
Malın {
Cinsi :............................................................................................................
6968 sayılı kanunun 4 ve 13 üncü maddeleri hükümlerine
uygun olarak muayene edilmiş ve bitkinin tehlikeli hastalık ve zararlılardan âri bulunduğu ve ayrıca zirai karantina mevzuatı bakımından alıcı ve
satıcı arasındaki anlaşma hükümlerine göre de ihracında bir sakınca
olmadığı görülmüştür.
Gereğini arz ve rica ederim.
İmza
ve Mühür
............................... gün içinde ihracı gerekir.
Örnek: 8
ZİRAİ KARANTİNA ...........
(Bitki Transit Bildirisi)
../../19..
Aşağıda nitelikleri açıklanan bitkilerin, bitki parçalarının
memleketimizden transit olarak geçirilmesine izin verilmesini dilerim.
İmza
Adı ve adresi:.................................................
TRANSİT OLARAK GEÇECEK BİTKİYE AİT BİLGİ
Transit olarak bitki
geçirecek
olanın adı ve adresi :......................................................................................
Bitkinin cins, nevi ve
çeşidi :......................................................................................
Miktarı :......................................................................................
Ambalâj adedi ve
şekilleri :......................................................................................
Markası :......................................................................................
Hangi taşıtla geçeceği :......................................................................................
Türkiye'de kalacağı
müddet :......................................................................................
Türkiye'de takip edeceği
yol :..................................................................................... .
Örnek: 9
BİTKİ YETİŞTİRME RUHSATI
Ruhsatname No
:
Tarihi
:
İli :
İlçesi :
Bucak,köy ve mevki :
Sahibinin adı ve adresi :
......................................................................................................................................................
Ruhsat alınacak
arazinin sahası ve
basit krokisi
......................................................................................................................................................
Yetiştirilecek
bitkiler
......................................................................................................................................................
Bitki örtüsü
muayenesinden
alınan netice
......................................................................................................................................................
Nematod bakımından
toprak muayenesi
neticesi
......................................................................................................................................................
Teşkilâtımızca tavsiye edilen
tedbirlere riayet etmek şartiyle işbu arazide bitki
yetiştirilebilir.
İmza ve Mühür
Muayeneyi yapanlar
Örnek: 10
BİTKİ MUAYENE RAPORU
Rapor No. :
Tarihi :
İli :.............................................
İlçesi :.............................................
Bucak,köy ve mevki :.............................................
Sahibinin adı ve
adresi :.............................................
......................................................................................................................................................
Dağıtım veya satışa tâbi
bitkilerin cins ve miktarı
......................................................................................................................................................
Muayene maksadı ile sökülen
bitkilerin cins ve miktarı
......................................................................................................................................................
Dağıtım veya satışa uygun
görülen bitkilerin cins ve
miktarı
......................................................................................................................................................
Tesbit edilen hastalık
veya zararlılar
......................................................................................................................................................
Alınacak tedbirler
......................................................................................................................................................
Muayeneyi yapanlar
İmza ve Mühür
Örnek: 11
T.C.
TARIM BAKANLIĞI
.................Zirai Karantina Servisi
ZİRAİ KARANTİNA TAŞIMA VE SATIŞ SERTİFİKASI
.........................ait aşağıda adı ve miktarı yazılı
bitki ve ürünler hastalık veya zararlılar
bakımından ...............tarihinde muayene edilmiş ve görünüşte
bunlardan temiz olduğu, taşınması ve
satışında bir sakınca bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
İmza ve Mühür
Bitki veya ürünün adı,
miktarı :......................................................................................
Alacak olanın adı ve
soyadı :......................................................................................
Gideceği yer :......................................................................................
Muayeneyi yapanın adı ve
soyadı :......................................................................................
Görevi :......................................................................................
Muayeneyi yapanın adı ve
soyadı :......................................................................................
Görevi :......................................................................................